Odprawa

Ranking UEFA: co sumuje kraj, a co klub

Współczynnik kraju ustala jego pozycję na liście dostępu do europejskich pucharów. Współczynnik klubu służy do rozstawienia, a jego odrębny wariant do podziału przychodów. Różnią się sposób liczenia, okres odniesienia i rozstrzyganie remisów.

Piotr Olszewski2026-10-185 min czytania2 źródła
Punkty meczowe do współczynnika krajowego UEFAZwycięstwo2Remis1Zwycięstwo w kwalifikacjach1Remis w kwalifikacjach0.5
Punkty meczowe przed podziałem przez liczbę klubów. Współczynnik krajowy, bez bonusów. Dane wyodrębnione z potwierdzonego akapitu poniżej.
Wartości wykresu
WynikPunkty
Zwycięstwo2
Remis1
Zwycięstwo w kwalifikacjach1
Remis w kwalifikacjach0,5

Dwa rodzaje współczynników

UEFA oblicza współczynniki na podstawie wyników klubów w Lidze Mistrzów, Lidze Europy i Lidze Konferencji. Z tego samego sezonu powstają jednak osobne wartości dla klubu i dla jego krajowej federacji. Nie są to zamienne nazwy tej samej klasyfikacji. Lista dostępu rozgrywek korzysta ze współczynników krajowych, natomiast rozstawienie klubów ze sportowych współczynników klubowych.

Punktem wyjścia są współczynniki sezonowe. Dopiero ich połączenie za wskazany okres tworzy wartość wykorzystywaną w rankingu. UEFA rozróżnia przy tym sportowy współczynnik klubowy i klubowy współczynnik przychodowy. Ten drugi jest przeznaczony wyłącznie do podziału przychodów, dlatego nie należy traktować go jako drugiej wersji rankingu rozstawienia.

Współczynnik krajowy

Najpierw UEFA dodaje punkty zdobyte przez wszystkie kluby danej federacji w wymienionych rozgrywkach w jednym sezonie. Następnie dzieli tę sumę przez liczbę klubów federacji, które uczestniczyły w tych rozgrywkach. Wynikiem jest sezonowy współczynnik krajowy. To właśnie dzielenie odróżnia go od prostego zestawienia całego dorobku klubów: suma punktów jest licznikiem, a liczba uczestników mianownikiem.

Regulamin przewiduje wyjątek dotyczący liczby uczestników. Klub może odmówić udziału w rozgrywkach, do których się zakwalifikował, zostać wykluczony albo nie zostać dopuszczony. Jeżeli nie zastąpi go inny klub tej samej federacji, UEFA dzieli dorobek przez liczbę klubów, które federacja miała prawo zgłosić według listy dostępu. W takim przypadku podstawą mianownika pozostaje uprawnienie do udziału, mimo nieobsadzonego miejsca.

W krajowym współczynniku zwycięstwo daje 2 punkty, a remis 1 punkt. W kwalifikacjach i barażach te wartości wynoszą odpowiednio 1 punkt i 0,5 punktu. Porażka daje 0 punktów. Są to wartości służące do wyznaczenia dorobku przed podzieleniem sumy przez liczbę klubów. Nie oznaczają jeszcze takiego samego przyrostu końcowego współczynnika federacji.

Do krajowego rachunku wchodzą również punkty bonusowe przewidziane dla klubów. Premie obejmują także punkty zależne od końcowej pozycji w fazie ligowej. Za osiągnięcie każdej z wymienionych rund - rundy szesnastu, ćwierćfinału, półfinału i finału - UEFA wskazuje 1,5 dodatkowego punktu w Lidze Mistrzów, 1 punkt w Lidze Europy i 0,5 punktu w Lidze Konferencji. Rachunek współczynnika obejmuje zatem zarówno wyniki meczów, jak i przewidziane regulaminem bonusy.

O pozycji federacji na liście dostępu decyduje suma współczynników sezonowych z pięciu sezonów. Dla listy dostępu rozgrywek 2026/27 UEFA wskazuje okres od 2020/21 do 2024/25 włącznie. Jest to zamknięty okres referencyjny, ustalony na koniec sezonu 2024/25. Wskazane sezony trzeba zachować przy odtwarzaniu właśnie tej listy dostępu.

Współczynnik klubowy

Sezonowy współczynnik klubu powstaje przez dodanie punktów uzyskanych przez ten klub w danym sezonie europejskich rozgrywek. Obowiązują zasady przypisane do konkretnego sezonu. Następnie UEFA dodaje współczynniki klubu z pięciu sezonów objętych okresem odniesienia. W tym działaniu nie występuje dzielenie własnego dorobku klubu przez liczbę drużyn jego federacji.

Na sumowaniu nie kończy się jednak cała procedura. Sportowy współczynnik klubu jest równy jego pięcioletniej sumie albo 20% pięcioletniego współczynnika federacji - zależnie od tego, która z tych wartości jest większa. Dorobek krajowy może więc wyznaczyć wynik klubu, jeżeli przewyższa go wskazana część współczynnika federacji. Nie jest to dodatkowa premia doliczana do własnej sumy.

Dla rozgrywek 2026/27 klubowy okres sportowy obejmuje sezony od 2021/22 do 2025/26 włącznie. Współczynniki ustala się przed rozpoczęciem sezonu 2026/27. Zakres różni się od okresu wskazanego dla krajowej listy dostępu tego samego sezonu. Chociaż w obu przypadkach mowa o pięciu sezonach, ich pierwszy i ostatni sezon nie są identyczne.

Porównanie procedur wymaga więc zachowania ich kolejności. Przy kraju UEFA sumuje dorobek wszystkich uczestników i wyznacza średnią przez podział. Przy klubie sumuje własne współczynniki sezonowe, a później wybiera wyższą wartość w porównaniu z określoną częścią współczynnika federacji. Krajowa średnia i klubowy próg to dwa różne działania zapisane w regulaminie.

Współczynnik przychodowy

Wariant przychodowy korzysta z tych samych współczynników sezonowych co sportowy, lecz bierze pod uwagę dziesięć sezonów. UEFA określa jego przeznaczenie jako podział przychodów. Dla sezonu 2026/27 wskazuje okres od 2016/17 do 2025/26 włącznie. Także tę wartość ustala się przed rozpoczęciem sezonu, dla którego ma być wykorzystana.

Działa tu analogiczne porównanie z dorobkiem krajowym. UEFA przyjmuje sumę dziesięciu współczynników sezonowych klubu albo 20% odpowiadającej jej dziesięcioletniej sumy współczynników federacji. Obowiązuje większa wartość. Porównanie dotyczy zatem zgodnych, dziesięcioletnich okresów, a nie klubowej dekady zestawionej z pięcioletnim współczynnikiem krajowym używanym w innym celu.

Zasady obliczeń

Punkty za mecz opierają się na ostatecznym wyniku zatwierdzonym przez UEFA. Seria rzutów karnych nie jest uwzględniana w punktacji współczynników. Osobnym wymogiem technicznym jest dokładność: współczynniki oblicza się do części tysięcznych i nie zaokrągla w górę. Są to wspólne zasady podane w obu opisach rankingów.

Jeżeli formuła rundy zostanie zmieniona z dwumeczu na pojedynczy mecz, regulamin przewiduje dostosowanie punktów. Zwycięstwo w regulaminowym czasie lub po dogrywce daje wtedy 3 punkty, remis po dogrywce 2 punkty, a porażka w regulaminowym czasie lub po dogrywce 1 punkt. Dla kwalifikacji i baraży odpowiednie wartości wynoszą 1,5 punktu, 1 punkt i 0,5 punktu.

Ta szczególna punktacja dotyczy zmiany formuły rundy. UEFA wyłącza z niej finały Ligi Mistrzów, Ligi Europy i Ligi Konferencji. Sam fakt rozegrania jednego spotkania nie oznacza zatem automatycznie zastosowania tego przelicznika. Warunek zmiany dwumeczu na pojedynczy mecz i wyłączenie finałów są częściami tej samej reguły.

Przy równych współczynnikach krajów UEFA najpierw porównuje wyniki z najnowszego sezonu uwzględnionego w rankingu. Jeśli nadal nie rozstrzyga to kolejności, porównuje kolejny najnowszy sezon, w którym wartości są różne. Rozstrzygnięcie nie polega więc na ponownym porównaniu identycznych sum, lecz na sprawdzeniu ich sezonowych składników we wskazanym porządku.

Dla klubów początkiem procedury również jest porównanie najnowszych sezonowych współczynników. Dalej regulamin wskazuje współczynnik federacji klubu, a następnie jego miejsce w krajowych rozgrywkach ligowych w najnowszym sezonie. Kolejność kryteriów ma znaczenie: dalsze kryterium następuje po tych wymienionych wcześniej. W sprawach nieuregulowanych w aneksie ostateczne decyzje podejmuje administracja UEFA.

Źródła

Tabela po Twojemu